Wybór odpowiedniego growboxa jest jedną z pierwszych decyzji przy tworzeniu domowej przestrzeni do uprawy roślin pod sztucznym oświetleniem.
Na rynku dostępne są zarówno bardzo małe namioty przeznaczone do sadzonek i ziół, jak i konstrukcje o powierzchni kilku metrów kwadratowych.
Najpopularniejsze formaty to między innymi:
Większy namiot daje więcej miejsca, ale wymaga również mocniejszego oświetlenia, wydajniejszej wentylacji i zajmuje znacznie więcej przestrzeni w pomieszczeniu.
Dlatego największy dostępny growbox nie zawsze będzie najlepszym wyborem.
W tym poradniku porównujemy najpopularniejsze rozmiary i wyjaśniamy, na co zwrócić uwagę przed zakupem.
Artykuł ma charakter edukacyjny i dotyczy wyposażenia wykorzystywanego podczas legalnej uprawy roślin.
Growbox może służyć między innymi do całorocznej uprawy:
Sensishop.pl nie zachęca do łamania obowiązujących przepisów ani do uprawy roślin zabronionych prawem.
Według aktualnych informacji Ministerstwa Rolnictwa uprawa konopi innych niż włókniste jest w Polsce zabroniona, poza szczególnym wyjątkiem przewidzianym w przepisach dla określonej produkcji surowca farmaceutycznego przez uprawnione instytuty badawcze.
Poniższy materiał dotyczy wyboru namiotu do legalnego ogrodnictwa indoor.
Growbox to zamknięty namiot przeznaczony do stworzenia kontrolowanego środowiska dla roślin.
Najczęściej jego konstrukcja składa się z:
Dzięki growboxowi można w jednym miejscu kontrolować:
światło, temperaturę, wilgotność, wentylację i nawadnianie.
To właśnie możliwość stworzenia własnego mikroklimatu jest największą zaletą namiotu.
Rozmiar wpływa praktycznie na wszystkie pozostałe elementy systemu.
Od powierzchni namiotu zależą między innymi:
Wybór namiotu powinien więc nastąpić przed zakupem większości pozostałego sprzętu.
Przy wyborze growboxa bardzo łatwo skoncentrować się wyłącznie na dwóch pierwszych wymiarach.
Przykładowo:
60x60cm
100x100cm
120x120cm
Trzeci wymiar jest jednak równie ważny.
Jest nim:
wysokość.
Na rynku można znaleźć namioty o podobnej powierzchni, ale różnych wysokościach. Przykładowo aktualna seria Secret Jardin Hydro Shoot obejmuje modele 60x60x158cm, 80x80x178cm oraz 100x100x198cm, natomiast większe modele 120x120cm i 150x150cm mają około 200cm wysokości.
Dlatego przed zakupem należy sprawdzać wszystkie trzy wymiary.
Załóżmy, że kupujemy namiot o wysokości:
160cm.
Nie oznacza to, że mamy 160cm miejsca dla samych roślin.
Część przestrzeni zajmują:
Przykładowo:
doniczka zajmuje 25cm,
lampa z zawieszeniem 15cm,
odstęp między lampą a rośliną 30cm.
Pozostaje:
160 – 25 – 15 – 30 = 90cm rzeczywistej przestrzeni.
To ogromna różnica.
Dlatego dla wyższych roślin często wygodniejszy jest namiot o wysokości:
180 do 200cm
niż bardzo niski model.
Powierzchnia:
0,36m²
Jest to jeden z najmniejszych klasycznych growboxów.
Dobrze sprawdza się, gdy:
Największe zalety to:
To dobry rozmiar dla osób rozpoczynających przygodę z ogrodnictwem indoor.
Mała powierzchnia oznacza również ograniczenia.
Namiot może szybko zrobić się ciasny po zamontowaniu:
Jeżeli model ma również niewielką wysokość, problem staje się jeszcze bardziej widoczny.
Dlatego przy 60x60cm warto szczególnie dokładnie zaplanować rozmieszczenie sprzętu.
Powierzchnia:
0,64m²
To prawie dwukrotnie większa powierzchnia niż 60x60cm.
Dokładnie:
60x60cm = 0,36m²
80x80cm = 0,64m²
Różnica wynosi około:
78%.
Dlatego przejście z 60x60cm na 80x80cm jest większą zmianą, niż mogłoby się wydawać na podstawie samych 20cm różnicy szerokości.
To bardzo uniwersalny format dla domowej uprawy:
Daje więcej swobody niż 60x60cm, ale nadal nie zajmuje ogromnej części pomieszczenia.
Wraz ze wzrostem powierzchni wzrastają również wymagania.
Potrzebne może być:
Powierzchnia:
1m²
To bardzo wygodny rozmiar do porównań, ponieważ powierzchnia wynosi dokładnie jeden metr kwadratowy.
Namiot 100x100cm daje już dużo swobody podczas rozmieszczania roślin i sprzętu.
Można wykorzystać go między innymi do:
Namiot zaczyna wymagać większej ilości miejsca w pomieszczeniu.
Trzeba pamiętać, że 100x100cm oznacza tylko zewnętrzne wymiary namiotu.
Potrzebne jest jeszcze miejsce na:
Nie należy więc planować ustawienia namiotu dokładnie w przestrzeni 100x100cm.
Powierzchnia:
1,44m²
To aż o:
44% większa powierzchnia niż 100x100cm.
W praktyce jest to już dość duży namiot domowy.
Aktualne serie producentów obejmują właśnie formaty około 120x120x200cm jako jedne z większych standardowych modeli.
Większa przestrzeń wymaga:
Pojawia się również kwestia dostępu.
Przy szerokości 120cm środek namiotu znajduje się około:
60cm od każdej ściany.
Dla większości osób nadal jest to stosunkowo wygodna odległość, szczególnie jeśli namiot posiada szeroko otwierane drzwi.
Powierzchnia:
2,25m²
To bardzo duży wzrost względem 120x120cm.
120x120cm:
1,44m²
150x150cm:
2,25m²
Różnica wynosi około:
56%.
Dlatego przejście z 120x120cm na 150x150cm oznacza znacząco większy system.
Trzeba liczyć się z:
Aktualnie dostępne systemy akcesoriów dla growboxów obejmują osobne rozwiązania dla namiotów do 90x90cm oraz większych przestrzeni od około 100×100 do 150x150cm, co dobrze pokazuje różnicę skali między tymi grupami.
| Rozmiar growboxa | Powierzchnia | Wzrost względem poprzedniego rozmiaru |
|---|---|---|
| 60x60cm | 0,36m² | |
| 80x80cm | 0,64m² | około 78% |
| 100x100cm | 1,00m² | około 56% |
| 120x120cm | 1,44m² | około 44% |
| 150x150cm | 2,25m² | około 56% |
Tabela pokazuje coś bardzo ważnego.
Zwiększenie każdego boku namiotu o kilkadziesiąt centymetrów powoduje znacznie większy wzrost całkowitej powierzchni.
Dlatego nie należy myśleć:
„120cm to tylko 20cm więcej niż 100cm”.
Pod względem powierzchni to już:
44% więcej miejsca.
Do przygotowywania rozsady nie zawsze potrzebny jest wysoki namiot.
Sadzonki są niewielkie, dlatego można wykorzystać:
Na rynku występują nawet specjalne namioty przeznaczone właśnie do sadzonek i niskich roślin. Przykładowo Secret Jardin oferuje konstrukcje typu propagator o wysokości od około 60cm oraz modele z możliwością zastosowania półek.
Przy produkcji rozsady bardziej przydatna może być większa powierzchnia półek niż ogromna wysokość całego namiotu.
Pomidory mogą osiągać znaczne rozmiary, dlatego szczególnie istotna jest:
wysokość.
Niski growbox 60x60x120cm może być znacznie bardziej problematyczny niż 60x60x180cm.
Trzeba uwzględnić:
Dla wysokich pomidorów zdecydowanie warto wybierać konstrukcje zapewniające możliwie dużo przestrzeni pionowej.
Tutaj sytuacja wygląda inaczej.
Bazylia, sałaty, microgreens czy część innych ziół nie wymagają takiej wysokości jak duże pomidory.
Można więc efektywnie wykorzystać:
W takim przypadku ważniejsza od wysokości może być:
powierzchnia użytkowa.
Nie istnieje jedna prawidłowa odpowiedź.
To zależy od:
Dlatego hasła typu:
„growbox 100x100cm mieści dokładnie X roślin”
są zbyt dużym uproszczeniem.
Przykładowo ten sam metr kwadratowy może zostać wykorzystany do:
Lepiej planować powierzchnię na podstawie docelowej wielkości konkretnej rośliny.
Przed zakupem namiotu warto fizycznie rozrysować doniczki.
Załóżmy, że chcemy ustawić cztery donice o średnicy:
30cm.
Teoretycznie w growboxie 60x60cm zmieszczą się cztery takie donice ustawione bardzo blisko siebie.
Nie pozostanie jednak praktycznie żadne miejsce na:
Dlatego sama możliwość geometrycznego zmieszczenia doniczek nie oznacza jeszcze, że taki układ będzie wygodny.
W środku namiotu może znajdować się:
Każdy z tych elementów zajmuje miejsce.
W niewielkim growboxie nawet filtr zamontowany pod sufitem może zabrać istotną część przestrzeni pionowej.
Dlatego warto sprawdzić, czy część wyposażenia można zgodnie z instrukcjami producentów zamontować poza namiotem.
Powierzchnia namiotu i system oświetleniowy powinny być dobierane razem.
Nie powinno się kupować growboxa 150x150cm i zakładać, że niewielka lampa przeznaczona do powierzchni 60x60cm równomiernie go oświetli.
Przy wyborze lampy warto analizować:
Najważniejsze jest równomierne oświetlenie całej używanej powierzchni.
Porównajmy:
60x60cm:
0,36m²
120x120cm:
1,44m²
Growbox 120x120cm ma dokładnie:
cztery razy większą powierzchnię.
Nie należy więc oczekiwać, że ta sama lampa zapewni identyczne warunki w obu namiotach.
To jeden z powodów, dla których zakup większego growboxa szybko zwiększa koszt całego zestawu.
Większy growbox zawiera większą objętość powietrza.
Przykład:
60x60x160cm:
0,6 x 0,6 x 1,6 = około 0,58m³
120x120x200cm:
1,2 x 1,2 x 2 = 2,88m³
Drugi namiot ma prawie pięć razy większą objętość.
Potrzebna może być więc znacznie większa wydajność wentylatora.
Do tego dochodzi większa lampa, która może generować więcej ciepła.
Więcej roślin oznacza również większą transpirację.
Dlatego podczas przechodzenia z małego namiotu na znacznie większy może wzrosnąć zapotrzebowanie na:
Nie należy analizować każdego elementu systemu oddzielnie.
Growbox, oświetlenie, wentylacja, wilgotność i temperatura tworzą jeden układ.
Niewielki zapas przestrzeni może być bardzo użyteczny.
Przykładowo, jeżeli wahamy się między bardzo ciasnym namiotem a modelem nieco większym, dodatkowe miejsce może znacznie poprawić:
Nie oznacza to jednak, że zawsze warto kupować największy możliwy namiot.
Duży growbox oznacza również:
Wybierając rozmiar, warto znaleźć kompromis.
Przed zamówieniem namiotu najlepiej wziąć miarkę i dokładnie sprawdzić miejsce montażu.
Należy zmierzyć:
szerokość
głębokość
wysokość
ale również pozostawić przestrzeń na obsługę.
Growbox 120x120cm ustawiony w pomieszczeniu o szerokości dokładnie 120cm może być praktycznie niemożliwy do prawidłowego złożenia i użytkowania.
Sprawdź:
W dużych konstrukcjach dodatkowe drzwi boczne są bardzo przydatne.
Jeżeli namiot 150x150cm można otworzyć tylko z jednej strony, dostęp do roślin znajdujących się przy tylnej ścianie może być utrudniony.
Growbox powinien umożliwiać wygodne poprowadzenie:
Warto sprawdzić:
Jeżeli planujemy wentylator o większej średnicy, przepust musi być do niego dopasowany.
Na górnych elementach konstrukcji mogą znajdować się:
Łączna masa może być znacząca.
Dlatego przed zakupem warto sprawdzić deklarowaną przez producenta nośność konstrukcji i nie przekraczać jej.
Nie należy zakładać, że każdy namiot wytrzyma dowolnie ciężki zestaw.
Wewnętrzna powierzchnia namiotu ma pomagać w wykorzystaniu światła, które w przeciwnym razie trafiłoby na ściany pomieszczenia.
W różnych modelach producenci stosują różne materiały i struktury powierzchni.
Nie warto jednak wybierać namiotu wyłącznie na podstawie deklaracji typu:
„najbardziej odbijający materiał”.
Znacznie ważniejsza jest jakość całej konstrukcji.
Przed zakupem sprawdź:
Namiot będzie regularnie otwierany i zamykany, dlatego zamek jest jednym z najbardziej eksploatowanych elementów.
Nie jest to hermetyczna komora.
System wymaga dopływu i odpływu powietrza.
Materiał powinien jednak ograniczać niekontrolowane wydostawanie się światła.
Prawidłowy przepływ powietrza powinien odbywać się przede wszystkim przez zaplanowane:
Nie zawsze trzeba wybierać kwadrat.
Dostępne są również konstrukcje:
Takie formaty mogą być wygodniejsze w długim i wąskim pomieszczeniu.
Aktualne serie Secret Jardin obejmują zarówno klasyczne namioty kwadratowe, jak i szerokie konstrukcje 120x60cm czy około 150x77cm.
Prostokątny namiot może też ułatwiać dostęp do roślin, ponieważ nie trzeba sięgać bardzo daleko do jego środka.
Można przyjąć bardzo ogólny podział.
| Rozmiar | Charakterystyka |
|---|---|
| 60x60cm | bardzo kompaktowy, sadzonki, zioła, niewielka przestrzeń |
| 80x80cm | mały, ale bardziej uniwersalny |
| 100x100cm | pełny 1m², duża elastyczność |
| 120x120cm | duży system domowy |
| 150x150cm | bardzo duża powierzchnia i większe wymagania sprzętowe |
Nie jest to jednak ranking od najgorszego do najlepszego.
Najlepszy namiot to:
najmniejszy rozmiar, który zapewnia wystarczającą przestrzeń dla planowanych roślin, sprzętu i wygodnej obsługi.
Wysokość ma równie duże znaczenie.
Większa powierzchnia wymaga odpowiednio dobranej ilości światła.
Filtr i wentylator również zajmują przestrzeń.
Trzeba mieć możliwość otwierania drzwi i serwisowania sprzętu.
Duża doniczka zmniejsza przestrzeń dostępną dla rośliny.
Może szybko zabraknąć miejsca pomiędzy rośliną a lampą.
To, że doniczki fizycznie mieszczą się na podłodze, nie oznacza jeszcze, że układ będzie funkcjonalny.
Średnica otworów powinna odpowiadać planowanej wentylacji.
Lampa i filtr mogą mieć znaczną masę.
Growbox powinien być wybierany razem z oświetleniem, wentylacją i sposobem nawadniania.
Zastanów się, jak duże będą po osiągnięciu docelowego rozmiaru.
Rozrysuj je na planowanej powierzchni.
Dodaj miejsce na odstępy i cyrkulację powietrza.
Uwzględnij:
doniczkę + roślinę + odstęp od lampy + lampę + zawieszenie.
Uwzględnij dostęp do drzwi i przewodów.
Sprawdź mapę PPFD dla powierzchni odpowiadającej namiotowi.
Oblicz objętość przestrzeni i uwzględnij filtr oraz opory instalacji.
Otwory, stelaż, zamki i nośność.
Najlepiej jeszcze przed zakupem.
System nie powinien być całkowicie wypełniony sprzętem i doniczkami od pierwszego dnia.
Załóżmy, że chcemy prowadzić całoroczną uprawę kilku papryk chili.
Do wyboru mamy:
60x60cm
oraz
80x80cm.
Jeżeli pomieszczenie pozwala na ustawienie większego namiotu, 80x80cm może dać znacznie większy komfort.
Powierzchnia wzrasta z:
0,36m²
do:
0,64m².
To około:
78% więcej powierzchni.
Daje to więcej miejsca na:
Trzeba jednak jednocześnie uwzględnić większe wymagania dotyczące oświetlenia i wentylacji.
Największym błędem jest traktowanie namiotu jako oddzielnego produktu.
Prawidłowo zaplanowany zestaw wygląda raczej tak:
growbox → oświetlenie → wentylacja → kontrola temperatury i wilgotności → nawadnianie → automatyka.
Zmiana jednego elementu wpływa na pozostałe.
Większy namiot oznacza większą powierzchnię.
Większa powierzchnia może wymagać większej lampy.
Większa lampa może oznaczać więcej ciepła.
Więcej roślin może oznaczać więcej wilgoci.
To z kolei może wymagać mocniejszej wentylacji lub osuszania.
Dlatego najlepszy zestaw to nie zbiór największych urządzeń, ale elementy prawidłowo dopasowane do siebie.
Wybierając growbox, należy uwzględnić znacznie więcej niż samą powierzchnię podłogi.
Najważniejsze parametry to:
szerokość + głębokość + wysokość.
Popularne rozmiary mają następujące powierzchnie:
60x60cm = 0,36m²
80x80cm = 0,64m²
100x100cm = 1m²
120x120cm = 1,44m²
150x150cm = 2,25m²
Dla niewielkiej uprawy ziół, sadzonek lub rozsady może wystarczyć 60x60cm.
80x80cm zapewnia już znacznie więcej swobody.
100x100cm oferuje pełny metr kwadratowy powierzchni.
120x120cm jest dużym systemem domowym.
150x150cm zapewnia bardzo dużo miejsca, ale jednocześnie znacząco zwiększa wymagania dotyczące światła, wentylacji i kontroli klimatu.
Przed zakupem warto odpowiedzieć sobie na pięć pytań:
Jak duże będą moje rośliny?
Ile miejsca zajmą doniczki?
Jaką lampę chcę zastosować?
Gdzie znajdzie się wentylacja?
Czy będę mieć wygodny dostęp do całej powierzchni?
Dopiero wtedy należy wybierać konkretny rozmiar.
Największy growbox nie zawsze jest najlepszy.
Najlepszy jest taki, który zapewnia odpowiednią przestrzeń dla roślin i sprzętu, a jednocześnie pozwala efektywnie kontrolować światło, temperaturę, wilgotność i przepływ powietrza podczas legalnej uprawy pomidorów, papryki, chili, ziół, sałat, rozsady i roślin ozdobnych.
Jak mierzyć temperaturę i wilgotność w growboxie? Gdzie umieścić czujnik? Temperatura i wilgotność należą do najważniejszych parametrów kontrolowanych podczas uprawy roślin w zamkniętej...
Czytaj całość
Automatyczne podlewanie roślin. Jak zbudować prosty system nawadniania krok po kroku? Automatyczne podlewanie może znacząco ułatwić prowadzenie domowej uprawy roślin. Zamiast każdego dnia...
Czytaj całość
Jak nawozić rośliny w doniczkach od sadzonki do pierwszych owoców? Kiedy zacząć nawozić młodą sadzonkę? Czy po przesadzeniu od razu podawać nawóz? Kiedy przejść z Grow na Bloom? Czy...
Czytaj całość
Osuszacz powietrza do growboxa. Jak dobrać jego wydajność? Zbyt wysoka wilgotność jest jednym z częstszych problemów występujących w zamkniętych przestrzeniach przeznaczonych do uprawy...
Czytaj całość